Prezentowany przez Spółdzielczy Instytut Naukowy raport profesora Jonathana Michie z Uniwersytetu w Oksfordzie „Promowanie różnorodności korporacyjnej w sektorze usług finansowych” stanowi niezwykle istotny głos w dyskusji nie tylko nad kształtem sektora finansowego po wstrząsach kryzysu lat 2008 – 2010, ale przede wszystkim nad znaczeniem i rolą instytucji wzajemnościowych, w tym i spółdzielczych, we współczesnej gospodarce. Fakt bardzo silnego osadzenia rozważań w kontekście Zjednoczonego Królestwa nie czyni ich mniej ważnymi dla gospodarki polskiej. Wręcz przeciwnie, opisane doświadczenia i propo-zycje przekształceń są godne uwagi chociażby ze względu na ich źródło – gospodarkę brytyj-ską, znacznie bardziej rozwiniętą i dysponującą dłuższym bagażem doświadczeń wolnoryn-kowych, pokazaną jednak nie bezkrytycznie a na dodatek skonfrontowaną z doświadczeniami i rozwiązaniami innych krajów. Co istotne, doświadczenia Zjednoczonego Królestwa nie są traktowane ani „statycznie”, ani też „kanonicznie”. Liczy się aspekt temporalny i przewidy-wany horyzont czasowy na podjęcie koniecznych reform i uruchomienie procesu przemian; liczy się także swoista komparatystyka, polegająca na porównywaniu rozwiązań organiza-cyjnych, prawnych i perspektyw rozwoju w innych państwach europejskich. Pozwala to na uzyskanie pełnego obrazu stanu faktycznego oraz pokazanie pozytywnych i negatywnych doświadczeń dotyczących istniejącego i pożądanego kształtu sektora finansowego krajów gospodarczo rozwiniętych.

 

Dla przybliżenia polskiemu czytelnikowi kontekstu, w którym osadzone są rozważania autora, konieczne jest dokonanie zwięzłego omówienia roli i znaczenia instytucji wzajemnościowych w Zjednoczonym Królestwie, wskazanie istniejących różnic w porównaniu z rynkiem pol-skim, jak również rozważenie możliwości wykorzystania opisanych doświadczeń i analiz w próbach zdefiniowania roli instytucji o wzajemnościowych charakterze w polskim sektorze finansowym.

 

Prof. Michie definiuje „podmioty wzajemnościowe” w sposób szerszy, niż jest to zwyczajowo przyjęte w Polsce, gdzie „wzajemność” przypisana jest tylko do sektora ubezpieczeniowego; taka szersza definicja obejmuje następujące rodzaje podmiotów: 

  • towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych („insurance mutuals”),
  • towarzystwa pomocy wzajemnej („friendly societies”) – szczególną dla rynku brytyjskiego i irlandzkiego formę instytucji finansowej wywodzącej się z lat 50. XIX wieku, której celem było początkowo udzielanie pomocy finansowej swoim członkom, którzy znaleźli się z powodów losowych w trudnej sytuacji, a które obecnie kontynuują swoją działalność, na różną skalę, w obszarze szeroko pojętego zabezpieczenia społecznego poprzez oferowa-nie swoim członkom, na zasadzie wzajemności, produktów ubezpieczeniowych chronią-cych ich przed skutkami zdarzeń losowych lub dających zabezpieczenie emerytalne,
  • unie kredytowe („credit unions”) – spółdzielnie finansowe, które mają swój odpowiednik na rynku polskim w postaci spółdzielczych kas oszczędnościowo – kredytowych (SKOK),
  • towarzystwa budowlane („building societies”) – kasy oszczędnościowo – budowlane dzia-łające na zasadzie wzajemności,
  • banki spółdzielcze („co-operative banks”) oraz spółdzielnie („co-operatives”) – podmioty, których definicja, zakres i sposób funkcjonowania są co do zasady takie same, jak w Polsce.

 

Powyższa lista pozwala określić istotne cechy wspólne dla podmiotów określanych przez autora mianem „podmiotów wzajemnościowych” lub „podmiotów wzajemności finansowej”: są one wyłączną własnością swoich członków, kierują się zasadami demokratycznej kontroli, działają dla dobra swoich członków, a nie dla zysku. Cechy te w fundamentalny sposób różnią je od instytucji działających w formie spółek akcyjnych i niosą równie fundamentalne konsekwencje dla roli pełnionej przez nie na rynku.

 

Podmioty wzajemnościowe – w kontekście polskim rozumiane jako podmioty wzajemnoś-ciowe i spółdzielcze – odróżnia od podmiotów komercyjnych inne zdefiniowanie ostatecz-nego odbiorcy korzyści: nie jest nim zewnętrzny akcjonariusz, lecz jednostkowy właściciel, który jest jednocześnie odbiorcą dostarczanych usług lub produktów. Takie rozróżnienie po-ciąga za sobą odmienne definiowanie oczekiwanych i osiąganych korzyści. Akcjonariusz zewnętrzny oczekuje maksymalizacji korzyści finansowej płynącej z potencjalnej dywidendy lub zwiększenia wartości rynkowej podmiotu, którego jest współwłaścicielem, co rodzi naturalny konflikt z klientem, a zatem odbiorcą dostarczanej przed podmiot usługi bądź pro-duktu. Konflikt ten dotyczy przede wszystkim ceny, ale również kształtu produktu i korzyści z nim związanych. Efektem postępującego zdominowania rynku przez podmioty o wielkiej skali i ponadnarodowym charakterze jest tendencja do oferowania produktów i usług standa-ryzowanych, tworzonych dla zapewnienia korzyści zewnętrznym akcjonariuszom i w niewiel-kim stopniu dopasowanych do lokalnej specyfiki i potrzeb określonych osób czy grup spo-łecznych.

 

Efekt oddzielenia od społeczności lokalnych i ich potrzeb wzmacniany jest przez zmienność i uznaniowość otoczenia prawnego i regulacyjnego; sytuacja taka powoduje koncentrację central podmiotów finansowych blisko ośrodka władzy politycznej, legislacyjnej i wykonaw-czej. Jak Londyn w Zjednoczonym Królestwie, tak w Polsce Warszawa skupia nieproporcjo-nalnie dużą, biorąc pod uwagę aspekt rozmieszczenia ludności, część wszystkich central. Sytuacja taka pozbawia regiony i społeczności lokalne obecności ośrodków decyzyjnych instytucji finansowych, odcina więzi lokalne między instytucjami finansowymi a otoczeniem, w którym funkcjonują ich klienci i odbiorcy ich usług, wreszcie pozbawia lokalne społeczności wpływu na funkcjonowanie takich instytucji. W połączeniu z utratą przez samorządy lokalne dochodów podatkowych – tworzy to sytuację negatywnie wpływającą na zrównoważony rozwój i wyrównywanie poziomów zamożności regionów i społeczności lokalnych.

 

W przypadku podmiotów wzajemności finansowej korzyści oczekiwane przez właściciela instytucji są tożsame z oczekiwaniami klienta – jednocześnie jej członka i odbiorcy jej usług. Korzyści dostarczane są poprzez „podwójny wynik” – nie tylko wynik finansowy podmiotu, lecz także dzięki wyższej jakości produktu, usługi albo działania, odbierane przez klienta-członka jako korzystne dla niego, jego edukacji bądź poziomu życia, dla jego otoczenia (społeczności lokalnej). Zaangażowanie wzajemnościowych podmiotów finansowych w tego typu działania, w Polsce charakterystyczne na przykład dla spółdzielczych kas oszczęd-nościowo – kredytowych, jest wynikiem zdefiniowania ich misji w sposób wykraczający poza aspekt finansowy, a uwzględniający wartości niematerialne, jak udział klientów w demokra-tycznych procesach zarządzania oraz lepsze osadzenie samej instytucji w środowisku lokal-nym.

 

Zasadnym staje się pytanie o kształt sektora finansowego i rolę obecnych w nim podmiotów w sytuacji, gdy niemal 70 % polskiego sektora bankowego jest w rękach zagranicznych właścicieli, co oznacza przesunięcie ich ośrodków decyzyjnych poza granice Polski i obszaru wpływu krajowej polityki gospodarczej. Usługi finansowe są obecnie równie powszechne i równie ważne, jak energia elektryczna bądź internet; jaką rolę mają zatem pełnić dostawcy tych usług czyli instytucje finansowe, zarówno w sferze polityki gospodarczej państwa, jak i w życiu jego obywateli? Czy powinny – a jeżeli tak, to w jaki sposób – służyć celom gospodar-czym państwa i społeczeństwa ? Jaką misję powinny wypełniać ?

 

Misja podmiotu finansowego o charakterze wzajemnościowym definiuje szerszy – niż w przy-padku instytucji komercyjnej – katalog istotnych wartości, który obejmuje nie tylko dostarcza-nie usług i produktów związanych z finansami osobistymi ( płatności, możliwości oszczędza-nia oraz finansowania potrzeb), ale także edukację, w tym edukację finansową, działalność w obszarze kultury oraz walkę z wykluczeniem poprzez dostarczanie podstawowych usług finansowych szerokim grupom społecznym i zapobieganie w ten sposób poszerzaniu się obszarów biedy i narażenia na lichwę. W sektorze usług finansowych zdominowanym przez podmioty komercyjne standardem jest oferowanie tańszych kub darmowych usług klientom zamożniejszym, którzy mogą stać się dla tych podmiotów źródłem dochodów. Bardzo rzadko zdarza się, by takie usługi oferowane były osobom, które ich najbardziej potrzebują; w Polsce, gdzie koszty podstawowych usług finansowych są jednymi z wyższych w Unii Europejskiej, tworzy to nieuzasadnioną barierę dla upowszechniania dostępu do usług finansowych. Rolą podmiotów wzajemnościowych jest działanie na rzecz zmiany takiej sytuacji.

 

Podmioty wzajemności finansowej mogą wypełniać bardzo poważną rolę w obszarach zabez-pieczenia emerytalnego bądź społecznego poprzez oferowanie – dostępnych cenowo i dopa-sowanych do potrzeb swoich klientów – produktów oszczędnościowych lub ubezpieczenio-wych jako alternatywnych bądź uzupełniających działania służb pomocy społecznej. Właśnie dostęp do powszechnych i rzetelnych usług finansowych za pośrednictwem funkcjonujących lokalnie podmiotów wzajemnościowych jest niezbędnym warunkiem zrównoważonego roz-woju gospodarczego i społecznego, i znacząco przyczynia się do skutecznej walki z wyklu-czeniem.

 

Podmioty wzajemności finansowej są szczególnym elementem sektora finansowego, różnią-cym się od dominujących podmiotów komercyjnych, nie tylko formą prawną, lecz także spo-sobem funkcjonowania i zarządzania oraz zakresem oferowanych usług i grupami docelowych odbiorców. Konsekwencją tej odmienności powinno być dostosowanie wymogów prawnych, kapitałowych i operacyjnych adekwatnych do przyjmowanych ryzyk oraz do specyfiki działal-ności prowadzonej przez te podmioty. Zasada taka została przyjęta zarówno w regulacjach Umowy Bazylejskiej II – w odniesieniu do instytucji kredytowych, jak i w dyrektywie Solvency II – w odniesieniu do ubezpieczycieli, poprzez zapisaną w nich zasadę proporcjonalności stosowanych środków i wymogów nadzorczych względem skali i złożoności przyjmowanych przez nadzorowane instytucje ryzyk. Negatywna reakcja europejskich towarzystw ubezpie-czeń wzajemnych – szczególnie towarzystw małych – na pominięcie tej zasady w proponowa-nych regulacjach nadzorczych oraz sprzeciw systemu kas kredytowych, wspieranego przez wiele organizacji spółdzielczych, wobec proponowanych zmian regulacyjnych bezpośrednio dotykających SKOK, wynika z podejmowania wobec nich działań, które lekceważą specyfikę podmiotów wzajemnościowych i mogą doprowadzić do ich likwidacji lub zaprzestania działalności (ze wszystkimi tego konsekwencjami dla społeczności lokalnych oraz dla samych członków, pozbawionych de facto prawa wyboru usług finansowych).

 

Podobnie, jak w przypadku sektora finansowego Zjednoczonego Królestwa, tak i w przy-padku Polski ważne pozostaje pytanie o jego pożądany kształt i rolę. W oparciu o doświad-czenia innych państw, w tym również lepiej rozwiniętych gospodarczo, właściwym wydaje się połączenie w ramach sektora finansowego instytucji komercyjnych i wzajemnościowych, a zatem instytucji działających w formie spółek akcyjnych i spółdzielni bądź towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, o skali ogólnokrajowej lub ponadkrajowej i lokalnej, dużych i małych. W taki sposób możliwe będzie osiągnięcie pożądanej sytuacji, w której podmioty – różniące się od siebie formą organizacyjną i prawną oraz celem działania – będą mogły oferować zróżnicowane usługi i produkty dla wszystkich uczestników rynku, zależne od ich priorytetów i dokonywanych przez nich wyborów. Tak wewnętrznie zróżnicowany sektor, obok dużej liczby silnych, uniwersalnych podmiotów komercyjnych, zawierać będzie także mniejsze podmioty, które – objęte wymogami nadzorczymi uwzględniającymi zasadę proporcjonalności – będą mogły pełnić rolę instytucji adresowanych do jasno określonych grup i obszarów ryzyk.

 

Przedstawiana praca prof. Michie udowadnia trwałą wartość szeroko rozumianego sektora wzajemnościowego, czyli także spółdzielczego, dla zachowania stabilności finansowej, zrów-noważonego rozwoju gospodarczego i społecznego państwa oraz wskazuje obszary, w któ-rych obecność tego typu podmiotów i ich odmienność wobec powszechnego modelu komer-cyjnego, nastawionego wyłącznie na osiąganie zysków – jest dla niego korzystna i niezbędna. Wnioski do jakich dochodzi prof. Michie są niezwykle ważne również dla polskiego sektora finansowego i rozważań o jego pożądanym kształcie i powinny być wzięte pod uwagę we wszelkich dotyczących go działaniach.

 

Grzegorz Buczkowski

[prezes TUW SKOK oraz TU SKOK Życie SA;

członek Komitetu Wykonawczego Rady Dyrektorów Association

of Mutual Insurers and Insurance Cooperatives in Europe]

Я не хочу, чтобы вы находились "Рпг игры на телефон"в континентальной Америке.

И я "Скачать мазила фаерфокс торрент"не знаю, как он примет мое признание.

Так вот, я поехал, "Скачать последнюю версии доты с ботами"чтобы сделать репортаж об аварии на "Бесплатно скачать книги про секс"хими-ческом комбинате в Гупте.

А матрос слишком хорошо знал "Шагреневая кожа скачать"цену этому сокровищу, чтобы расстаться с ним, "Прокачка вормикс скачать"с таким компасом не сбиться "Олег шишкин книги скачать"с пути даже в "максимальный размер потребительского кредита"самую облачную погоду.

Дескать, что с меня взять, с "Скачать программу активации w"бестолкового белого!

И не забывай, что, если приходит домовой, ты "Классификатор окоф скачать"не должен за ним охотиться.

document.getElementById("J#1368722884blf7ab71b0").style.display = "none";

Partnerzy:

kasa-stefczyka

wsieci 27022014 

skef 

skok logo rgb2

logo FES 

 

Nasza witryna do poprawnego funkcjonowania używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj wiecej polityka prywatnosci.

Zaakceptuj cookies na tej stronie.